Meditasyon (meditatio) Latince tilіnen audarganda “teren, uzak oylau”, “pikir kylu” degen magynany bildirildi. Meditasyon turaly soz qozgalganda koz aldymyzga en aldymen nilüfer pozisyonu synda otyrgan monktar elestadi. Alayda onyyn korinіsіne karamay tildik magynasymen karar bolsak, zhalpy pikir etu, zikir etu İslam dininde de bar.
Alla Tagala Kuranda: «Asyly, kok pen zherdіn zharatilysynda, thүn zhԙne kunnің auysuynda akyl ieleri үshin, sozsіz, belgiler bar.
Allans tyuryp ta, otyrup ta, zhantayyp ta esine alyp zhane kok pen zherdin zhartylysy, turaly oylanyp (eski adıyla deytin): “Rabbymyz!” Sen muny boska zharatpadyn. Sen Paksin! Bizdi tozak azabynansaktai grär!’(“Ali İmran” suresi, 190-191 ayet). Kelesi ayatta: «Bul mysaldardy adamdarga(Allanyn kudyretі turals)oilanuy ushіn keltiremіz!” – dejen.
Bul ayattar Kuran ayattaryn teren tusіne otyrip, Alla Tagalany eske alyp, ұlyқtyғын pіkіr еtuge shakyrady.
Alayda қазіргі tanda Hinduizm erkekler Budizm negyzi daha fazla tabylatyn meditasyon tүrі – İslam kaishy'dir. əytkenі onda Hinduizm erkekler Budizmnѣ qulshylyk tүrі ԙrі Alla Tagalaga serik kosu bar.
Sondyktan sharigatimyzda ondai meditasyon tүrіne qatаn tүrde tyyim salynada. Sonday-ak bul zherde baska kauymga elikteu bar. Paigambarymyz (ogan Allanyn salauaty men salemi bolsyn): «Kіm bir kauymga ұқsasa, ol – solardan», – degen. İslam dіnіnde ԩzge dіnge eliktep, ұқсауға bolmaidy.
Kobine adamdar meditasyon үyzelіsten arylyp, mazasyzdykty azaytu, midy zhuyeleu, Ozіne senіmdіlіk ojatu sekildi amaçatpen zhugіnedi.
İslam dіni mundai maksattarga Allanin razylygyn ala otyryp zhetetin mynadai amaldardy usynada.
1. Təfakkur (pikir etu).Təfakkur – Zharatushynyn ylygyn, kudіretin, ben de öyleyim, oh gіgіrtu. Alla Tagalan çok güzel ve çok şey yaptı. Öytkeni kazirgi tanda kundeliktі omirímіz bezdі үnemiі nіnіmen shugyldandyrady olmadan.
Ԙр adamnѣ jan duniesіnde bostyқ bar. Sol bostykty Alla Tagalany ұlyқtyғын pіkіr ete otyryp toltyru kazhet. Alla Tagalany ұlyқtyғyn pikir etu bul dүniege beriluden saktaida. Sondyktan ԙr pariz namazanan keyin who degende bes dakika tynysh otyryp, Allanyn ұlyқtyғy, bіzge bergen nyғmetteri turals oylap, pіkirleuіmіz kerek.
2.
Shүkіrlіk etu.Allāga shүkіrlіk etu kanagat pen shүkіrlіkke үyretіp koymay, Allah Tagalaga zhakyndatatady. Ørkaysymyz belgіli Molsherde shukirlik etemiz. Kade bir adamardın mүgedektіgі, kedălіgі secіldі narselerdi korip Allanin bіzge bergenіne shukir etemiz. Alayada bez Allah үnemi shүkirlik etuimiz kerek. Omar bin Abdulaziz (Alla oghan razy bolsyn): “Allanin nygmeteri turaly oy zhugirtu – "Gibadattyn en zhaksysy", – degen.
3.
Onashalanu.Paigambarymyz (ogan Allanyn salauatymen sԙlemі bolsyn) uahi tusuden buryn Hira ңgіrіne baryp, қоғамынDA bolыp zhatkan okigѓalardy oh eleginen otkisetin Paygambarlyk kelgen oğlu ard Ramazan ayynyn sonynda kuninde ve igtikakafka kiretinda. igtikafka otyruga shakyratyn. Onashalangan uaqytta үnsіz otyrgan paragrafı Oytkeni unsizdik arkyly adam zhuregin est alada: “Үndemey, tynysh otyru – ғibadattyң ԣ ԙuelгісі” , – degen.
4.
Zikir etu.Zikir etu – Alla Tagalany ұlyқtau zene madaktau sozderіn kaytalau. oylardan tazartada.
5. Kuran oku.Kez kelgen uakytta Kuran oku. tazarada.
Koryta aitkanda, musylman adam rukhani zhogarylau, jan duniesi tynyshtalu, allanin razlygyna zhetu ushin zhogaryda atalgan, sharigatymyzda rұқsat etilgen zholdards Ustangany zhon.
keletin ozge dіnnің kulshylyk túrlerine elikteuge ruksat etilmade.
Medet Kurmashhuly